Gastronomiczne filtry do wody

Czym są filtry do wody stosowane w gastronomii?

Filtry do wody i akcesoria to elementy systemów przygotowujących wodę zasilającą urządzenia gastronomiczne lub punkty poboru wody. Do tej grupy należą między innymi wymienne wkłady filtracyjne, dedykowane głowice, obudowy oraz elementy przyłączeniowe, przy czym dokładny zakres wyposażenia zależy od konkretnego produktu.

Zadaniem systemu może być ochrona urządzenia przed określonymi zanieczyszczeniami, poprawa smaku i zapachu wody albo ograniczenie powstawania osadu kamiennego. Efekt zależy jednak od rodzaju złoża filtracyjnego, jakości wody wejściowej, ustawienia obejścia oraz rzeczywistego zużycia wody.

Filtracja nie oznacza dezynfekcji ani sterylizacji wody. Redukcji bakterii, metali ciężkich, konkretnych związków chemicznych lub innych zanieczyszczeń można oczekiwać wyłącznie wtedy, gdy producent potwierdza taką funkcję w specyfikacji danego wkładu.

Jakie problemy z wodą mogą ograniczać filtry gastronomiczne?

Filtry gastronomiczne mogą ograniczać wybrane problemy z wodą, ale zakres ich działania zależy od technologii zastosowanej w konkretnym wkładzie.

• Zanieczyszczenia mechaniczne - wkład mechaniczny może zatrzymywać piasek, rdzę, osady i inne cząstki zawieszone, chroniąc zawory, dysze oraz przewody o niewielkiej średnicy.

• Chlor oraz niepożądany smak i zapach - wkład z węglem aktywnym może adsorbować chlor i część związków wpływających na właściwości organoleptyczne wody.

• Twardość węglanowa - wybrane wkłady wykorzystujące żywicę jonowymienną mogą ograniczać ilość związków odpowiedzialnych za osadzanie się kamienia podczas podgrzewania wody.

• Niestabilne parametry wody - odpowiednio dobrana filtracja może ułatwiać utrzymanie bardziej powtarzalnych warunków pracy ekspresu, pieca lub urządzenia przygotowującego napoje.

Filtr mechaniczny nie redukuje twardości wody, a standardowy wkład węglowy nie zastępuje zmiękczacza. Przed wyborem należy ustalić, jaki problem rzeczywiście występuje w instalacji i jakie parametry wody dopuszcza producent podłączanego urządzenia.

Do jakich urządzeń gastronomicznych stosuje się filtry do wody?

Filtry stosuje się przede wszystkim przy urządzeniach, w których jakość wody wpływa na podzespoły grzewcze, dysze, smak napojów albo wygląd gotowego produktu.

• Ekspresy do kawy - filtr może ograniczyć osadzanie się kamienia w bojlerze oraz zmniejszyć wpływ chloru i niepożądanego zapachu na smak napoju.

• Piece konwekcyjno-parowe - odpowiedni system może chronić instalację parową, dysze i elementy grzejne, jeżeli spełnia wymagania dotyczące jakości wody wskazane przez producenta pieca.

• Kostkarki do lodu - filtracja może ograniczać cząstki mechaniczne i związki wpływające na smak, zapach lub wygląd lodu.

• Dystrybutory wody i urządzenia do napojów - wkład węglowy lub wielostopniowy może poprawić wybrane właściwości wody wykorzystywanej bezpośrednio do przygotowania napoju.

• Zmywarki gastronomiczne - filtr lub system zmiękczający może ograniczać osadzanie się kamienia i powstawanie zacieków, ale musi zapewniać przepływ wymagany przez urządzenie.

Nie należy dobierać filtra wyłącznie na podstawie rodzaju urządzenia. Dwa ekspresy lub dwie zmywarki mogą mieć inne zużycie wody, wymagany przepływ, średnicę przyłącza i dopuszczalną twardość wody.

Jakie rodzaje filtracji można stosować w gastronomii?

Rodzaj filtracji należy dobrać do problemu występującego w wodzie, ponieważ poszczególne wkłady wykorzystują inne materiały i mechanizmy działania.

• Filtracja mechaniczna zatrzymuje cząstki stałe o wielkości większej niż dokładność filtracji podana przez producenta. Nie zmienia zawartości rozpuszczonych soli wapnia i magnezu.

• Filtracja węglowa wykorzystuje węgiel aktywny do ograniczania chloru oraz części substancji wpływających na smak i zapach wody. Dokładny zakres redukcji należy sprawdzić w dokumentacji wkładu.

• Filtracja z żywicą jonowymienną może ograniczać twardość węglanową lub wybrane składniki mineralne. Wydajność takiego wkładu zależy między innymi od twardości wody wejściowej i ustawienia bypassu.

• Wkłady wielostopniowe łączą kilka materiałów filtracyjnych, na przykład warstwę mechaniczną, węgiel aktywny i żywicę. Nie oznacza to jednak, że każdy wkład wielostopniowy usuwa wszystkie rodzaje zanieczyszczeń.

Czym filtr do wody różni się od zmiękczacza?

Filtr do wody może zatrzymywać cząstki mechaniczne, redukować chlor lub częściowo ograniczać twardość węglanową, natomiast zmiękczacz regenerowany solą jest przeznaczony przede wszystkim do usuwania jonów wapnia i magnezu odpowiedzialnych za twardość wody.

Wkłady filtracyjne najczęściej wymienia się po wykorzystaniu ich pojemności lub po upływie okresu określonego przez producenta. Zmiękczacz posiada złoże, które jest okresowo regenerowane solanką i może obsługiwać większe ilości wody bez częstej wymiany całego złoża.

Przy ekspresach, kostkarkach i urządzeniach o umiarkowanym poborze wody często stosuje się kompaktowe wkłady filtracyjne. Przy intensywnie użytkowanych zmywarkach lub instalacjach o dużym przepływie bardziej ekonomiczne mogą być zmiękczacze automatyczne. Pozostałe rozwiązania można porównać w kategorii zmiękczanie i uzdatnianie wody.

Jak dobrać filtr do wody do urządzenia gastronomicznego?

Dobór filtra należy rozpocząć od sprawdzenia parametrów wody i wymagań technicznych urządzenia, a dopiero później porównywać pojemność wkładów i cenę eksploatacji.

1. Sprawdź twardość wody - najlepiej za pomocą testera kropelkowego lub wiarygodnego badania. Wartość może być podawana między innymi w stopniach niemieckich °dH, mmol/l albo mg CaCO3/l.

2. Sprawdź instrukcję urządzenia - producent może określać dopuszczalną twardość, zawartość chlorków, przewodność, ciśnienie zasilania lub inne parametry wody.

3. Określ zużycie wody - należy uwzględnić liczbę cykli, porcje napojów, czas pracy oraz ilość wody pobieranej przez urządzenie w ciągu dnia.

4. Porównaj wydajność wkładu - nominalna liczba litrów może zmieniać się w zależności od twardości wody i ustawienia obejścia. Należy korzystać z tabeli wydajności producenta.

5. Sprawdź przepływ - filtr nie powinien ograniczać dopływu wody poniżej wartości wymaganej przez ekspres, piec, kostkarkę lub zmywarkę.

6. Sprawdź przyłącza i kompatybilność - średnica gwintu nie wystarcza do potwierdzenia zgodności. Wkład musi pasować do konkretnej głowicy i być dopuszczony do pracy w danym systemie.

7. Zmierz miejsce montażu - oprócz wymiarów filtra należy pozostawić przestrzeń potrzebną do odkręcenia, opuszczenia lub wysunięcia zużytego wkładu.

Jak obliczyć potrzebną wydajność wkładu filtracyjnego?

Potrzebną wydajność można wstępnie obliczyć, mnożąc średnie dzienne zużycie wody przez liczbę dni pracy w miesiącu.

Jeżeli urządzenie zużywa średnio 20 litrów wody dziennie i pracuje przez 26 dni w miesiącu, miesięczne zużycie wynosi około 520 litrów. Wkład o rzeczywistej wydajności 3000 litrów wystarczyłby teoretycznie na około 5,7 miesiąca.

Takie obliczenie jest jedynie wartością orientacyjną. Rzeczywista wydajność może być mniejsza przy wysokiej twardości wody, dużym udziale wody przepuszczanej przez złoże lub nieprawidłowym ustawieniu bypassu. Należy również przestrzegać maksymalnego okresu użytkowania podanego przez producenta, nawet jeżeli pojemność wkładu nie została całkowicie wykorzystana.

Jakie warunki montażowe należy sprawdzić przed instalacją filtra?

Przed instalacją trzeba sprawdzić ciśnienie, kierunek przepływu, przyłącza, położenie montażowe oraz dostęp serwisowy wymagany przez dany system.

• Przed filtrem powinien znajdować się zawór umożliwiający odcięcie dopływu wody podczas wymiany wkładu.

• Ciśnienie w instalacji musi mieścić się w zakresie dopuszczonym przez producenta filtra i podłączonego urządzenia.

• Filtr należy zamontować zgodnie z oznaczonym kierunkiem przepływu oraz wymaganym położeniem głowicy i wkładu.

• Połączenia muszą być szczelne i przystosowane do ciśnienia występującego w instalacji.

• Po zamontowaniu nowego wkładu może być wymagane jego przepłukanie określoną ilością wody. Dokładną procedurę należy sprawdzić w instrukcji.

• System powinien być chroniony przed zamarzaniem, wysoką temperaturą i uszkodzeniami mechanicznymi.

Przed podłączeniem filtra warto również sprawdzić warunki gwarancji urządzenia gastronomicznego. Producent może wymagać określonego sposobu uzdatniania wody, wykonania montażu przez serwis lub udokumentowania parametrów wody zasilającej.

Jak prawidłowo eksploatować filtr i wkład wymienny?

Prawidłowa eksploatacja polega na kontrolowaniu zużycia wody, terminowej wymianie wkładu, zachowaniu właściwego ustawienia bypassu oraz okresowym sprawdzaniu szczelności instalacji.

• Zapisz datę montażu i początkowy stan licznika wody, jeżeli system jest w niego wyposażony.

• Nie przekraczaj nominalnej pojemności ani maksymalnego czasu użytkowania określonego przez producenta.

• Po każdej wymianie wykonaj płukanie zgodnie z instrukcją wkładu.

• Nie zmieniaj ustawienia bypassu bez sprawdzenia twardości wody za filtrem.

• Skontroluj połączenia po wymianie wkładu i ponownie po uruchomieniu urządzenia.

• W przypadku dłuższego przestoju postępuj zgodnie z zaleceniami producenta dotyczącymi płukania, wymiany lub ponownego uruchomienia systemu.

Filtr nie usuwa kamienia, który wcześniej osadził się w bojlerze, na grzałce lub w przewodach. Usunięcie istniejącego osadu może wymagać serwisu albo zastosowania odpowiednich środków do odkamieniania, jeżeli producent urządzenia dopuszcza taką procedurę.

Jakich błędów unikać przy wyborze i użytkowaniu filtra?

Najczęstsze błędy wynikają z wyboru wkładu bez zbadania wody, pominięcia wymaganego przepływu lub używania filtra dłużej, niż przewiduje producent.

• Zakup filtra wyłącznie na podstawie średnicy przyłącza, bez sprawdzenia rodzaju złoża i kompatybilności z głowicą.

• Założenie, że każdy filtr redukuje twardość, chlor, metale ciężkie i zanieczyszczenia mechaniczne jednocześnie.

• Dobór zbyt małego wkładu do urządzenia pracującego przez wiele godzin dziennie.

• Nieuwzględnienie spadku ciśnienia powodowanego przez filtr przy dużym przepływie wody.

• Brak miejsca na demontaż wkładu, przez co jego późniejsza wymiana wymaga rozbierania części instalacji.

• Przekraczanie okresu użytkowania wkładu tylko dlatego, że przepływ wody nie zmniejszył się w zauważalny sposób.

Ekspert Gastroprofit radzi

Przed zamówieniem przygotuj model urządzenia, wynik pomiaru twardości wody, szacowane dzienne zużycie oraz informacje o średnicy przyłącza i ciśnieniu w instalacji. Na podstawie samych wymiarów wkładu nie można prawidłowo dobrać systemu.

Zmierz nie tylko miejsce zajmowane przez filtr, ale także przestrzeń potrzebną do wymiany wkładu. Jest to szczególnie ważne przy montażu pod blatem, wewnątrz szafki lub bezpośrednio za urządzeniem.

Nie porównuj wkładów wyłącznie na podstawie liczby litrów podanej w nazwie produktu. Wydajność wkładu redukującego twardość może znacząco zmieniać się wraz z parametrami wody i ustawieniem obejścia.

Przy dużym i regularnym zużyciu wody porównaj koszt wymiennych wkładów z kosztem eksploatacji zmiękczacza regenerowanego solą. Droższy system automatyczny może być uzasadniony, gdy obsługuje zmywarkę lub kilka urządzeń pracujących przez cały dzień.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy filtr do wody zmiękcza wodę?
Nie. Filtry mechaniczne i standardowe wkłady węglowe nie usuwają jonów odpowiedzialnych za twardość. Funkcję redukcji twardości należy potwierdzić w specyfikacji wkładu.

Jakie dane są potrzebne do doboru filtra?
Potrzebny jest model urządzenia, twardość i inne wymagane parametry wody, dzienne zużycie, wymagany przepływ, ciśnienie, rodzaj przyłącza oraz dostępne miejsce montażowe.

Jak często wymieniać wkład filtracyjny?
Wkład wymienia się po wykorzystaniu pojemności lub po upływie maksymalnego okresu użytkowania określonego przez producenta, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej.

Czy filtr można podłączyć do zmywarki gastronomicznej?
Tak, jeżeli zapewnia wymagany przepływ i odpowiada parametrom wody określonym przez producenta zmywarki. Przy dużym zużyciu bardziej ekonomiczny może być zmiękczacz regenerowany solą.

Czy filtr usuwa kamień znajdujący się już w urządzeniu?
Nie. Filtr może ograniczać powstawanie nowych osadów, ale nie usuwa kamienia wcześniej zgromadzonego na grzałkach, w bojlerze lub przewodach.

Czy przefiltrowana woda jest zdezynfekowana?
Nie należy tak zakładać. Standardowa filtracja nie oznacza dezynfekcji ani sterylizacji, chyba że producent konkretnego systemu potwierdza taką funkcję.

Czy do każdego wkładu potrzebna jest specjalna głowica?
Wiele profesjonalnych wkładów wymaga dedykowanej głowicy. Przed zakupem należy sprawdzić oznaczenie systemu i listę kompatybilnych elementów.

Czy większa pojemność wkładu zawsze oznacza dłuższą pracę?
Nie. Rzeczywista trwałość zależy także od twardości i jakości wody, ustawienia bypassu, przepływu oraz dziennego zużycia.